‘Basit bir basur kanaması’ dedi, canından oldu! ‘Gençlerde salgın üzere görülüyor’

‘Basit bir basur kanaması’ dedi, canından oldu! ‘Gençlerde salgın üzere görülüyor’

ABONE OL
19 Ocak 2024 04:00
‘Basit bir basur kanaması’ dedi, canından oldu! ‘Gençlerde salgın üzere görülüyor’
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Betül Yasemin Keskin / Milliyet.com.tr – Henüz 20 yaşında anne olan genç bayan için aslında her şey yolunda gidiyordu. Birleşik Krallık’a bağlı İngiltere’nin Manchester kenti yakınlarındaki sakin ve sessiz Leigh bölgesinde yaşayan Mia Brehme ve bebeği epey sağlıklı gözüküyordu. Lakin doğumdan kısa bir müddet sonra sıhhat meseleleri baş göstermeye başladı. ‘Basit bir sorun’ denilen ve gereğince önemsenmeyen hemoroid yani basur sorunu 4 ayda onun hayatla bağlarını kopardı. Uzmanlar ise uyarıyor: İhmal ettiği hastalık yüzünden hayatını kaybeden genç bayanın yaşadıkları genç-yaşlı dinlemiyor!

Solda Kyla-Mae ve annesi Mia Brehme, sağda Mia ve kız kardeşi Alicia Brehme

Mia Brehme 9 ayın sonunda küçük kızı Kyla-Mae’yi meselesiz formda dünyaya getirmişti. Genç anne Mia ve minik kızı epeyce sağlıklıydı. Fakat genç anne kısa bir mühlet sonra muhakkak aralıklarla anal kanama meselesiyle karşı karşıya kaldı. Dönem devir ortaya çıkıp kaybolan bu sorun tam 3 yıl boyunca sürdü. O ise tüm bunları doğum yapmasına bağladı. Ona nazaran yeni doğum yapmıştı ve bu türlü bir sorun yaşaması yani anal bölgesinden kan gelmesi epey olağandı. Teşhisi de koymuştu: Sebebi hemoroid yani basurdu.

BAŞKA SORUNLAR DAHA YAŞAYINCA DOKTORA GİTTİ

3 yıl boyunca kendini bu fikre inandırdı ve doktora gitmeyi aklının ucundan bile geçirmedi. Vakitle anal kanama şikâyetine yorgunluk, mide bulantısı ishal ve kabızlık gibi sorunlar daha eklenince artık doktora gitme vaktinin geldiğine ikna oldu.

Doktorlar tarafından yapılan testlerde kendisine 4’üncü evre bağırsak kanseri teşhisi konuldu. Mia, ailesi ve yakınları ona konulan bu teşhisten sonra neredeyse inanamadı. Yapılan testlerin ve konulan teşhisin akabinde tam 4 ay sonra, şimdi daha 24 yaşındayken hayatını kaybetti.

‘İSHAL OLDUĞUNU DÜŞÜNÜYORDU’

Hayatını kaybeden Mia’nın kız kardeşi Alicia Brehme, genç annenin vefatının akabinde basına şunları söyledi: “Mia’nın semptomlarının bu kadar önemli olabileceğini bir an bile düşünmedik. Zira o sağlıklı ve genç bir anneydi. Kyla’yı doğurduğundan beri orta sıra kanaması oluyordu fakat doğumdan ötürü ishal olduğunu varsayıyordu. Kız kardeşimin kanseri çok agresifti, gençlerde çok süratli yayılıyormuş ve ben bunu bilmiyordum. Öldüğünde yanındaydım, dünya başıma yıkıldı.”

Mia Brehma küçük kızını ise kız kardeşine emanet etti. Minik Kyla’ya artık teyzesi annelik yapıyor. Peki Mia Brehma üzere anal kanama problemiyle karşı karşıya kalan biri hangi kademede bu sorunu ciddiye alıp doktora başvurmalı? Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. Vedat Göral, merak edilenlere tek tek açıklık getirdi.

‘KANAMA VARSA ANINDA DOKTORA GİDİLMELİ’

Prof. Dr. Vedat Göral, İngiliz bayanın başına gelen olaydaki üzere bir anal kanama sorununda kolonoskopinin kıymetine dikkat çekti. Kelamlarına, Anal ile rektal kanamalarda ve devam eden ishallerde kesinlikle muayene gerçekleştikten sonra kolonoskopi yapılmalı” diye başlayan Prof. Dr. Göral, “Günlük pratiğimde, anal kanamayla gelen hastaya kesinlikle muayene ve kolonoskopi yaparım. Bu iki süreci yapmadan asla ilaç yazmam” dedi. 80 yaşındaki bir erkek hastasından örnek veren Prof. Dr. Göral, bu hadiseyi ise şöyle anlattı:

“80 yaşında ve makattan kanaması olmuş, 6 ay sonra bana geldi. Kolonoskopide kalın bağırsak kanseri saptadım. Neden daha evvel tabibe gitmediğini sorduğumda bana, ‘Belki vakitle geçer’ diye düşündüğünü söyledi. Lakin teşhis konulduğunda çekilen tomografide, kanserin bedene yayıldığını saptadım. Diğer bir güzel örnekte ise 10 dakika evvel makattan kanaması olan 50 yaşında erkek hasta panik içinde bana muayeneye geldi ve kolonoskopi yapmamı istedi. Ben de kolonoskopi ile hemoroid kanaması olduğunu saptadım. Kanama varsa anında doktora gidilmeli. Müracaat birinci evvel gastroenteroloji tabibine olmalı. Bazen kalın bağırsak kanseri hadisesi, kazara hemoroid sanılıp yanlış teşhis ve tedavi uygulanıyor. Bu nedenle hemoroid kanaması olduğu düşünülse bile kesinlikle rektoskopi yahut kolonoskopi yapılmalı.”

‘BAĞIRSAK KANSERİ ARTIK SALGIN GİBİ’

Tıpkı Mia Brehme’nın da düşündüğü üzere kişi şayet yaşı gençse kansere yakalandığı fikri aklının ucundan bile geçmeyebiliyor. Ancak dünyadaki sıhhat otoriteleri, bağırsak kanserine yakalanma yaşının düştüğüne dikkat çekiyor. Erken yaşta görülen bağırsak kanserine yol açan sebepler neler? Hatalısı genetik mi, beslenme tertibimiz mi yoksa alışkanlıklarımız mı? Prof. Dr. Vedat Göral, bağırsak kanserinin gençlerde görülmesinin yaygınlaşmasından hayli kaygı duyduğunu iletti. Prof. Dr. Göral, hastalığın birkaç yıl öncesine kadar 50 yaşından sonra gözlendiğini lakin son vakitlerde adeta ‘bir salgın gibi’ daha genç insanlarda ortaya çıkmaya başladığının altını çizdi.

Amerikan Kanser Derneği’nin (ACS) geçen mart ayında yayımladığı rapora nazaran günümüzde her 5 yeni bağırsak kanseri olayından 1’i (hem kolon hem de rektum kanseri) 40’lı yaşların başında ya da daha genç şahıslarda teşhis ediliyor. 

Prof. Dr. Vedat Göral, semptomların huzursuz bağırsak sendromu üzere yaygın sıhhat sıkıntılarıyla örtüşmesi nedeniyle gençlerde tehlikenin çarçabuk gözden kaçırılabileceğine, 30 yaşındaki bir bireyde değişen bağırsak alışkanlıkları ve karın krampları olduğunda pek çok hekim yahut hastanın sebebin kanser olduğunu düşünmediğine dikkat çekti.

YEDİKLERİMİZ DE GENETİK KADAR TESİRLİ OLABİLİR

Prof. Dr. Vedat Göral, “Genç yaşlarda bu hastalığın görülme sebebi tam olarak muhakkak değil. Genetik yatkınlık kesinlikle sorumludur. Lakin asitli, şekerli, kalorisi yüksek içecekler, yağlı ve kalorisi yüksek besinler, hareketsizlik, zerzevat ve meyveyi az tüketmek, lifli besinleri az tüketmek, tütün eserleri kullanımı, mikrobiyatanın bozulması buna neden olabilir” dedi. Hazır besinler, işlenmiş et eserleri ya da çok kırmız et tüketiminin de sıhhat açısından risk taşıyabileceğini söyleyen Prof. Dr. Göral, şöyle devam etti:

“Bağırsaktaki birtakım bakteri tipleri kolon kanserinin büyümesinde ve yayılmasında cürüm ortağı olarak görülüyor. Laboratuvar çalışmalarında olağanda insan bağırsağında bulunan çeşitli bakteri tiplerinden salgılanan toksinlerin, kobayların bağırsaklarında kansere neden olduğu açıklandı. Kobaylar üzerinde yapılan bir öbür çalışmada yüksek yağlı bir diyet uygulandığında, bağırsak iltihabını tetiklediği ve bağırsaklardaki tümörlerin büyümesini hızlandırdığı gösterildi.”

Prof. Dr. Vedat Göral, “Bilim insanları erken başlangıçlı kolon kanserinin potansiyel nedenleri olarak etraftaki faktörleri de incelediler. Bu cins faktörler hava ile su kirliliği, besindeki kimyasallar ve böcek ilacı kullanımı üzere şeyleri içeriyor. Deneylerin sonuçlarında kobayların bağırsaklarında kansere neden olan 18 kimyasal tanımlandığı açıklandı. Bu kimyasallardan kimileri DNA’ya ziyan verebilir ve potansiyel olarak kolon ve rektum hücrelerinde ziyanlı mutasyonlara yol açabilir” bilgisini de paylaştı.

TAMAMEN UYGUNLAŞMAK MÜMKÜN, 5 HUSUSA DİKKAT!

Erken yaşta görülen bağırsak kanseri denetim altına alınabiliyor mu, büsbütün uygunlaşmak mümkün mü? Nasıl bir tedavi protokolü izleniyor? Prof. Dr. Vedat Göral, “Erken teşhis sahiden hayat kurtarır. Hastaneye ve tabibe çabucak başvuran bir şahısta kalın bağırsak kanseri erken yakalanabilir. Erken evrede teşhis konulduğunda ve yayılma yoksa 35 sene yaşayan hastalarım vardır. Fakat bu yayılmış ve geç evrelerde yakalanmış kalın bağırsak kanserlerinde mümkün değil. Erken yakalanan kalın bağırsak kanseri, pankraes kanseri, mide yahut karaciğer kanserinden çok daha uzun ve çok daha uygun seyirlidir” sözlerini kullandı.

Peki bu hastalıktan korunmak için neler yapmalıyız? Prof. Dr. Göral, unsurlar halinde yapılması gerekenleri sıraladı:

KURAL 1: Makattan kanama varsa çabucak gastroenterologa gidilmeli, rektoskopi yahut kolonoskopi yaptırılmalı.

KURAL 2: 45 yaşından sonra kesinlikle herkese kolonoskopi yapılmalı. Böylelikle, kansere neden olan polipler saptanarak alınır ve kansere gidiş engellenir.

KURAL 3: Anne yahut babada kalın bağırsak kanseri varsa çocuklarına 35 yaşında, yani tarama programından 10 yıl evvel kolonoskopi yapılmalı.

KURAL 4: 45 yaşından sonra herkes aile doktoruna gidip, yılda bir defa dışkıda zımnî kan testi yaptırılmalı. Bu kolay testle bile erkenden ve rahatlıkla kalın bağırsak kanseri teşhisi konulabilir.

KURAL 5: Kırmız eti azaltıp bol zerzevat ve meyve, lifli besinler, balık tüketilmeli. Gereksiz yere kullanılan antibiyotikler ve ağrı kesiciler, bağırsak mikrobiyatasını olumsuz etkileyerek ileriki yıllarda kalın bağırsak kanserine kadar giden süreçlere neden olabilir. Kesinlikle tertipli yürüyüş yapılmalı, nizamlı yürüyüş bile tek başına kalın bağırsak kanserini yüzde 10 azaltabilir.

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP